Kan je een WIA-uitkering krijgen terwijl je in spoor 2 zit?

Ja, je kunt een WIA-uitkering krijgen terwijl je in een spoor 2-traject zit. Beide processen lopen namelijk parallel aan elkaar: het re-integratietraject is een verplichting tijdens de loondoorbetaling bij ziekte, terwijl de WIA-beoordeling plaatsvindt na 104 weken ziekte. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe WIA en spoor 2 zich tot elkaar verhouden.

Wanneer begint de WIA-beoordeling tijdens een spoor 2-traject?

De WIA-beoordeling begint altijd na 104 weken ziekte, ongeacht of er op dat moment een actief spoor 2-traject loopt. Het UWV nodigt de werknemer dan uit voor een keuring waarbij wordt vastgesteld in welke mate iemand nog arbeidsongeschikt is. Het spoor 2-traject heeft geen invloed op het moment van deze beoordeling.

De tijdlijn ziet er in de praktijk als volgt uit:

1. Rond week 42 meldt de werkgever de werknemer ziek bij het UWV.
2. Rond week 46 tot 52 vindt de eerstejaarsevaluatie plaats, waarbij wordt beoordeeld of spoor 2 moet worden ingezet.
3. Spoor 2 start zodra duidelijk is dat terugkeer naar de eigen functie of een andere functie binnen de organisatie niet meer realistisch is.
4. Na 104 weken volgt de WIA-aanvraag en keuring, onafhankelijk van de stand van het re-integratietraject.

Het is belangrijk te begrijpen dat spoor 2 een re-integratieverplichting is tijdens de loondoorbetaling bij ziekte. Het traject start terwijl het dienstverband nog gewoon bestaat, en is geen gevolg van een ontslagprocedure.

Wat zijn de voorwaarden voor een WIA-uitkering?

Om in aanmerking te komen voor een WIA-uitkering moet een werknemer na 104 weken ziekte voor minimaal 35% arbeidsongeschikt zijn. Wie minder dan 35% arbeidsongeschikt is, komt niet in aanmerking en wordt geacht volledig of grotendeels te kunnen werken. Boven de 35% wordt verder onderscheid gemaakt tussen de WGA en de IVA.

De keuring wordt uitgevoerd door een verzekeringsarts van het UWV, die de belastbaarheid van de werknemer vaststelt. Daarna berekent een arbeidsdeskundige hoeveel verdiencapaciteit er nog resteert. Pas als het verlies aan verdiencapaciteit boven de 35% uitkomt, wordt een uitkering toegekend.

Voor spoor 2 geldt overigens geen minimumpercentage arbeidsgeschiktheid. Spoor 2 gaat uit van de benutbare mogelijkheden die de bedrijfsarts heeft vastgesteld, ook als iemand maar beperkt belastbaar is. Beide beoordelingen hanteren dus een andere maatstaf.

Heeft een actief spoor 2-traject invloed op de WIA-uitkering?

Een actief spoor 2-traject heeft geen directe invloed op de hoogte of toekenning van de WIA-uitkering. De WIA-keuring beoordeelt de medische situatie en de verdiencapaciteit van de werknemer, niet de voortgang van het re-integratietraject. Wat wel meespeelt, is of de re-integratie-inspanningen als geheel voldoende zijn geweest.

Het UWV beoordeelt bij de WIA-aanvraag achteraf of zowel de werkgever als de werknemer voldoende inspanningen hebben geleverd. Als dat niet het geval is, kan het UWV een loonsanctie opleggen: een verlenging van de loondoorbetaling met maximaal 52 weken. Een goed lopend spoor 2-traject draagt dus bij aan het aantonen van voldoende inspanning, maar bepaalt niet de uitkomst van de WIA-keuring zelf.

Wat gebeurt er met het spoor 2-traject als de WIA wordt toegekend?

Als de WIA wordt toegekend, eindigt daarmee in de meeste gevallen ook de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever. Hierdoor vervalt ook de wettelijke basis voor het spoor 2-traject, dat immers gekoppeld is aan de re-integratieverplichting tijdens ziekte. In de praktijk betekent dit dat het traject stopt of overgaat in een andere vorm van begeleiding.

Afhankelijk van de situatie zijn er verschillende uitkomsten mogelijk:

• Het dienstverband wordt beëindigd, waarna de werknemer volledig onder de WIA valt.
• De werknemer gaat in een aangepaste functie aan de slag bij de huidige werkgever, als dat medisch en praktisch haalbaar is.
• De begeleiding richting ander werk wordt voortgezet vanuit de WGA-uitkering, waarbij het UWV de regie overneemt.

Het is verstandig om tijdig met de bedrijfsarts en een re-integratiespecialist te bespreken wat de toekenning van de WIA betekent voor de lopende afspraken en het traject.

Wat als de WIA-aanvraag wordt afgewezen tijdens spoor 2?

Als de WIA-aanvraag wordt afgewezen, betekent dit dat de werknemer voor minder dan 35% arbeidsongeschikt wordt geacht. De werknemer wordt dan geacht (gedeeltelijk) te kunnen werken. In dat geval blijft de re-integratieverplichting in principe bestaan zolang het dienstverband voortduurt en er nog mogelijkheden zijn om te werken aan terugkeer naar werk.

Een afwijzing van de WIA heeft ook gevolgen voor de werkgever. Als de loondoorbetaling al is afgelopen maar de werknemer nog in dienst is, kunnen er nieuwe afspraken nodig zijn over werkhervatting. Het spoor 2-traject kan in sommige gevallen worden voortgezet of aangepast op basis van de nieuwe situatie.

De werknemer heeft het recht om bezwaar te maken tegen een afwijzing van de WIA. Tijdens een bezwaarprocedure blijft de situatie in de tussentijd onzeker, wat zowel voor de werknemer als de werkgever praktische gevolgen heeft. Het is raadzaam om in zo’n situatie juridisch en arbeidskundig advies in te winnen.

Welke rol speelt de werkgever bij WIA en spoor 2 tegelijk?

De werkgever speelt een centrale rol in beide processen. Bij spoor 2 is de werkgever verantwoordelijk voor het tijdig inzetten en financieren van het re-integratietraject. Bij de WIA-aanvraag is de werkgever verplicht een re-integratieverslag aan te leveren waaruit blijkt welke inspanningen zijn verricht. Het UWV beoordeelt dit verslag kritisch.

Concreet betekent dit voor de werkgever:

• Tijdig starten met spoor 2 als duidelijk is dat spoor 1 niet toereikend is.
• Zorgen voor een volledig en goed gedocumenteerd re-integratieverslag voor de WIA-aanvraag.
• Actief meewerken aan de begeleiding van de werknemer, ook als de WIA-keuring nadert.
• Bij onvoldoende inspanning risico lopen op een loonsanctie van het UWV.

Het is de werkgever die in beide sporen de keuzes maakt over de inzet van begeleiding. Het UWV legt geen actieve verplichting op om tussentijds een trajectplan op te stellen, maar beoordeelt achteraf wel of de inspanningen voldoende waren. Een goede voorbereiding en tijdige actie zijn daarom essentieel.

Hoe wij helpen bij spoor 2 re-integratie en de WIA

Bij UFIND begeleiden we werkgevers en werknemers door het hele traject van re-integratie spoor 2, inclusief de periode waarin de WIA-aanvraag nadert. We weten uit ervaring hoe ingewikkeld het is om beide processen tegelijk te managen, en we zorgen ervoor dat niets over het hoofd wordt gezien.

Wat we voor je doen:

• We stellen een maatwerk re-integratieplan op dat aansluit bij de mogelijkheden van de werknemer.
• We zorgen voor een gedegen dossieropbouw zodat het re-integratieverslag voor het UWV volledig en overtuigend is.
• We begeleiden de werknemer actief richting nieuw werk, ook in complexe situaties of een moeilijke arbeidsmarkt.
• We denken mee over de stappen na de WIA-beoordeling, of die nu positief of negatief uitvalt.

Wil je weten wat wij kunnen betekenen voor jouw situatie? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Gerelateerde artikelen

• Neurodivergentie op de werkvloer: lessen uit "Als alle breinen werken" (Saskia Schepers)
• Wat voor soort vrijwilligerswerk kun je doen tijdens spoor 2?
• Welke rapportages worden opgeleverd in het 2e spoor traject?
• Wie neemt mij aan als ik ziek ben?
• Wat is de rol van de bedrijfsarts in spoor 2?